
سونی موزیک در تازهترین اقدام خود برای مقابله با موسیقیهای جعلی تولیدشده با هوش مصنوعی، از پلتفرمهای موسیقی خواسته است بیش از ۲۶۰ هزار قطعه را که بدون اجازه از صدای هنرمندان این شرکت تقلید کردهاند، حذف کنند.
بر اساس گزارشی که روز ۵ اکتبر در فایننشال تایمز منتشر شده، تعداد درخواستهای حذف سونی موزیک تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ به بیش از ۲۶۰ هزار قطعه رسیده است؛ رقمی که نسبت به ۱۳۵ هزار قطعه در پایان مارس تقریباً دو برابر شده است.
این آهنگها با استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی، صدای خوانندگان و ویژگیهای صوتی هنرمندان شناختهشده را بدون اجازه بازسازی یا تقلید میکنند. در میان هنرمندانی که هدف این آثار جعلی قرار گرفتهاند، نامهایی مانند هری استایلز، ادل، بریتنی اسپیرز و مایکل جکسون دیده میشود.
سونی موزیک میگوید تولید این نوع آثار در مقیاسی گسترده در حال انجام است و علاوه بر آسیب به هنرمندان، میتواند باعث گمراه شدن مخاطبان و تضعیف حقوق صاحبان آثار شود.
این شرکت اعلام کرده است که به پیگیری حقوق هنرمندان خود ادامه میدهد و از پلتفرمهای موسیقی انتظار دارد محتوای غیرمجاز را سریعتر حذف کنند و مانع بازگشت دوباره همان آثار شوند. با این حال، سونی اذعان کرده که مقابله با این روند بهطور فزایندهای دشوار شده است.
افزایش تعداد درخواستهای حذف نیز نشان میدهد مسئله موسیقیهای دیپفیک دیگر یک پدیده محدود نیست. سونی در سال ۲۰۲۳ از حدود ۱۰ هزار درخواست حذف چنین آثاری خبر داده بود و این تعداد تا مارس ۲۰۲۵ به بیش از ۷۵ هزار مورد و تا مارس ۲۰۲۶ به بیش از ۱۳۵ هزار مورد رسید.
چالش هوش مصنوعی برای صنعت موسیقی به ساخت آهنگهایی با صدای جعلی هنرمندان محدود نمیشود. بخشی از سوءاستفادهها به تقلب در سیستم استریم و درآمدهای حاصل از پخش موسیقی مربوط است.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، برخی افراد و گروهها با استفاده از ابزارهای تولید موسیقی هوش مصنوعی، تعداد زیادی قطعه تولید میکنند و سپس با استفاده از حسابهای خودکار یا باتها برای این آثار استریم مصنوعی ایجاد میکنند. هدف از این کار دریافت بخشی از درآمد حاصل از حق پخش است. برآورد مدیران صنعت موسیقی نشان میدهد این نوع تقلب میتواند سالانه تا ۲.۲ میلیارد دلار به صنعت موسیقی خسارت وارد کند.
شدت گرفتن این مسئله را میتوان در آمار پلتفرمهای استریم نیز مشاهده کرد.
Deezer در ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که موسیقی کاملا تولیدشده با هوش مصنوعی در ماه ژوئن به بیش از ۵۰ درصد از آپلودهای روزانه موسیقی در این پلتفرم رسیده است. این سرویس بهطور متوسط روزانه حدود ۹۰ هزار قطعه تولیدشده با AI دریافت میکرد.
با این حال، حجم بالای تولید به معنای محبوبیت بالای این آثار نیست. Deezer اعلام کرده موسیقی کاملا تولیدشده با AI تنها حدود ۱ تا ۳ درصد از کل استریمها را به خود اختصاص میدهد و این پلتفرم بخش قابلتوجهی از استریمهای جعلی این آثار را شناسایی و از محاسبات درآمدی حذف میکند.
گسترش ابزارهای تولید موسیقی با هوش مصنوعی، مرز میان فناوری و خلاقیت انسانی را بیش از گذشته تحت تاثیر قرار داده است. از یک سو، این ابزارها امکان تولید سریعتر و دسترسی آسانتر به فناوریهای موسیقایی را فراهم کردهاند؛ از سوی دیگر، استفاده بدون اجازه از صدای هنرمندان و تولید انبوه آثار برای دستکاری سیستمهای استریم، چالشهای جدی برای حقوق هنرمندان و مدل اقتصادی صنعت موسیقی ایجاد کرده است.
در همین شرایط، شرکتهای موسیقی و پلتفرمهای استریم به دنبال راههایی برای تشخیص محتوای تولیدشده با AI، برچسبگذاری این آثار و جلوگیری از سوءاستفاده از نام و صدای هنرمندان هستند.
به نظر میرسد مسئله اصلی صنعت موسیقی دیگر این نیست که آیا هوش مصنوعی وارد فرایند تولید موسیقی شده است یا نه؛ بلکه این است که صنعت موسیقی چگونه میتواند میان نوآوری، حقوق هنرمندان و حفظ اعتماد مخاطبان تعادل ایجاد کند.